1. మౌలిక సదుపాయాల ప్రాముఖ్యత మరియు నేషనల్ ఇన్ఫ్రా పైప్లైన్
ఆర్థిక వ్యవస్థ విస్తరణకు మౌలిక సదుపాయాలు పట్టుగొమ్మలు. భారతదేశం 5 ట్రిలియన్ డాలర్ల ఆర్థిక వ్యవస్థగా ఎదగడానికి నాణ్యమైన రోడ్లు, రైల్వేలు, ఓడరేవులు మరియు విమానాశ్రయాల అనుసంధానం తప్పనిసరి. 2019లో ప్రారంభించిన 'నేషనల్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ పైప్లైన్' (NIP) ద్వారా రూ. 111 లక్షల కోట్ల పెట్టుబడులతో సామాజిక, ఆర్థిక మౌలిక ప్రాజెక్టులను చేపట్టాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఇందులో కేంద్రం (39%), రాష్ట్రాలు (39%), మరియు ప్రైవేట్ రంగం (22%) నిధులను సమకూరుస్తాయి. రవాణా వ్యయాన్ని జీడీపీలో 14-16% నుండి గ్లోబల్ బెంచ్మార్క్ అయిన 8-9% కు తగ్గించడం ద్వారా భారత ఎగుమతుల పోటీతత్వాన్ని పెంచడమే లక్ష్యం.
2. పీఎం గతిశక్తి మరియు రవాణా రంగ విప్లవం
2021 అక్టోబర్లో ప్రారంభించబడిన 'పీఎం గతిశక్తి - నేషనల్ మాస్టర్ ప్లాన్' మల్టీ-మోడల్ కనెక్టివిటీకి ఒక విప్లవాత్మక డిజిటల్ వేదిక. 16 కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖల పరిధిలోని ప్రాజెక్టులను ఒకే ప్లాట్ఫామ్పై అనుసంధానించి, ప్రాజెక్ట్ జాప్యాలను మరియు శాఖల మధ్య సమన్వయ లోపాన్ని నివారిస్తారు. దీని క్రింద ప్రధాన రవాణా ప్రాజెక్టులు: 1. భారత్మాల పరియోజన: దేశవ్యాప్తంగా ఎకనామిక్ కారిడార్లు, ఫీడర్ రూట్లు మరియు సరిహద్దు రోడ్ల నిర్మాణం. 2. సాగర్మాల: ఓడరేవుల ఆధారిత పారిశ్రామికాభివృద్ధి, పోర్ట్ ఆధునీకరణ మరియు కోస్టల్ షిప్పింగ్ పెంపు. 3. డెడికేటెడ్ ఫ్రైట్ కారిడార్లు (EDFC & WDFC): సరుకు రవాణా కోసం ప్రత్యేక రైల్వే మార్గాలు.
3. సెంట్రల్ విస్టా, పట్టణ రవాణా మరియు ఇంజనీరింగ్ అద్భుతాలు
దేశ పరిపాలనా కేంద్రాన్ని ఆధునీకరిస్తూ 'సెంట్రల్ విస్టా పునరాభివృద్ధి ప్రాజెక్టు' చేపట్టబడింది. ఇందులో భాగంగా త్రికోణాకారంలో నిర్మించిన నూతన పార్లమెంట్ భవనాన్ని 2023 మే 28న ప్రధానమంత్రి జాతికి అంకితం చేశారు. లోక్సభ ఛాంబర్ నెమలి థీమ్తో 888 సీట్లు, రాజ్యసభ తామర పువ్వు థీమ్తో 384 సీట్ల సామర్థ్యంతో నిర్మించబడింది. రవాణా రంగంలో వందే భారత్ ఎక్స్ప్రెస్ రైళ్లు, ముంబై-అహ్మదాబాద్ హైస్పీడ్ బుల్లెట్ రైలు ప్రాజెక్ట్, జమ్మూ కాశ్మీర్లో చీనాబ్ నదిపై నిర్మించిన ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన రైల్వే ఆర్చ్ వంతెన (చీనాబ్ బ్రిడ్జ్) మరియు ముంబై ట్రాన్స్ హార్బర్ లింక్ (అటల్ సేతు) ఆధునిక ఇంజనీరింగ్ మైలురాళ్లుగా నిలిచాయి.
4. పరీక్షల దృష్ట్యా ప్రాజెక్టుల వివరాలు మరియు రికార్డులు
పోటీ పరీక్షలకు అవసరమైన కీలక గణాంకాలు: 1. అటల్ సేతు (MTHL): భారతదేశంలో అతి పొడవైన సముద్ర వంతెన (21.8 కి.మీ.), ముంబైని నవీ ముంబైతో కలుపుతుంది. 2. జోజిలా టన్నెల్: ఆసియాలోనే అతి పొడవైన బై-డైరెక్షనల్ టన్నెల్ (లడఖ్ కనెక్టివిటీ). 3. నేషనల్ లాజిస్టిక్స్ పాలసీ (NLP 2022): లాజిస్టిక్స్ పనితీరు సూచీ ర్యాంకింగ్ను మెరుగుపరచడానికి సమగ్ర విధానం. 4. గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్: 2030 నాటికి ఏడాదికి 5 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నుల గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి లక్ష్యం. 5. ఉడాన్ (UDAN - ఉడే దేశ్ కా ఆమ్ నాగరిక్): ప్రాంతీయ విమానయాన అనుసంధాన పథకం.