1. భారత అంతరిక్ష రంగ ప్రస్థానం మరియు మైలురాళ్లు
1969లో స్థాపించబడిన ఇస్రో (ISRO), విక్రమ్ సారాభాయ్ దార్శనికతతో స్వదేశీ సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేసుకుంటూ ప్రపంచ అగ్రగామి అంతరిక్ష సంస్థల సరసన నిలిచింది. ఆర్యభట్ట ఉపగ్రహం నుండి మొదలైన ప్రస్థానం, పీఎస్ఎల్వీ (PSLV) మరియు ఎల్వీఎమ్-3 (LVM3) వంటి నమ్మకమైన ప్రయోగ నౌకల వరకు విస్తరించింది. ఉపగ్రహ కమ్యూనికేషన్, రిమోట్ సెన్సింగ్, వాతావరణ అంచనాలలో స్వయంసమృద్ధి సాధించిన భారత్, అంతరిక్ష వాణిజ్యీకరణ కోసం 'ఇన్-స్పేస్' (IN-SPACe) మరియు 'న్యూస్పేస్ ఇండియా లిమిటెడ్' (NSIL) లను ఏర్పాటు చేసింది. ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యంతో 'విక్రమ్-ఎస్' వంటి రాకెట్లను విజయవంతంగా ప్రయోగించి నూతన అంతరిక్ష శకానికి నాంది పలికింది.
2. చంద్రయాన్-3, ఆదిత్య-ఎల్1 మరియు గగన్యాన్ విశ్లేషణ
2023 ఆగస్టు 23న చంద్రయాన్-3 మిషన్ ద్వారా చంద్రుని దక్షిణ ధ్రువంపై సాఫ్ట్ ల్యాండింగ్ సాధించిన మొట్టమొదటి దేశంగా, మరియు చంద్రునిపై అడుగుపెట్టిన నాల్గవ దేశంగా భారత్ చరిత్ర సృష్టించింది. ల్యాండర్ 'విక్రమ్', రోవర్ 'ప్రజ్ఞాన్' చంద్రుని ఉపరితలంపై సల్ఫర్ ఉనికిని, ఉష్ణోగ్రత వైవిధ్యాలను నమోదు చేశాయి. ఆగస్టు 23వ తేదీని భారత ప్రభుత్వం 'జాతీయ అంతరిక్ష దినోత్సవం' (National Space Day) గా ప్రకటించింది. ల్యాండింగ్ స్థలానికి 'శివశక్తి పాయింట్' అని నామకరణం చేశారు. సూర్యుని అధ్యయనం కోసం ప్రయోగించిన 'ఆదిత్య-L1' లాగ్రాంజ్ పాయింట్ 1 వద్ద విజయవంతంగా ప్రవేశపెట్టబడింది. మానవ సహిత అంతరిక్ష యాత్ర 'గగన్యాన్' కోసం వ్యోమగాముల ఎంపిక మరియు టెస్ట్ వెహికల్ (TV-D1) ప్రయోగాలు విజయవంతమయ్యాయి.
3. రక్షణ రంగంలో స్వదేశీకరణ మరియు ఆత్మనిర్భరత
రక్షణ రంగంలో విదేశీ దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించేందుకు 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' కింద సానుకూల స్వదేశీకరణ జాబితాలను (Positive Indigenisation Lists) రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసింది. భారతదేశపు మొట్టమొదటి స్వదేశీ విమాన వాహక నౌక 'ఐఎన్ఎస్ విక్రాంత్' (INS Vikrant) కొచ్చిన్ షిప్యార్డ్లో నిర్మించబడి నావికాదళంలో చేరింది. బాలిస్టిక్ క్షిపణి జలాంతర్గామి ఐఎన్ఎస్ అరిహంత్, ఐఎన్ఎస్ అరిఘాట్ దేశ అణు త్రయాన్ని (Nuclear Triad) బలోపేతం చేశాయి. తేజస్ మార్క్-1A తేలికపాటి యుద్ధ విమానాలు, ప్రచంద్ హెలికాప్టర్లు, మరియు బ్రహ్మోస్ సూపర్ సోనిక్ క్రూయిజ్ క్షిపణుల ఎగుమతులు భారత్ను రక్షణ ఎగుమతిదారుగా నిలబెట్టాయి.
4. పరీక్షలలో అడిగే శాస్త్ర-సాంకేతిక వాస్తవాలు
పరీక్షల ప్రాముఖ్యత కలిగిన ముఖ్యాంశాలు: 1. నేషనల్ క్వాంటమ్ మిషన్ (NQM): క్వాంటమ్ టెక్నాలజీల అభివృద్ధికి రూ. 6,000 కోట్లతో ఆమోదం పొందిన మిషన్. 2. ఇండియా ఏఐ మిషన్ (IndiaAI Mission): స్వదేశీ ఏఐ కంప్యూటింగ్ మౌలిక వనరులను పెంపొందించడం. 3. డీప్ ఓషన్ మిషన్: సముద్ర గర్భ వనరుల అన్వేషణకు 'సముద్రయాన్' ప్రాజెక్ట్ కింద 'మత్స్య 6000' మానవ సహిత సబ్-మెర్సిబుల్ వాహనం రూపకల్పన. 4. అగ్ని-5 క్షిపణి: MIRV (Multiple Independently Targetable Re-entry Vehicle) సాంకేతికతతో 'మిషన్ దివ్యాస్త్ర' విజయవంతం. 5. పరమ్ కామరూప, పరమ్ శక్తి సూపర్ కంప్యూటర్లు నేషనల్ సూపర్ కంప్యూటింగ్ మిషన్ కింద వ్యవస్థాపించబడ్డాయి.